PHẦN III : ĐẠO VÀ CUỘC SỐNG
Hết thanh củi này đến thanh củi khác,lửa vẫn cháy mãi đến vô cùng. - Trang Tử Cùng với sự vận hành của Đạo, sự sống thành hình và không ngừng tiếp diễn trong môi trường sinh hóa triền miên. Khí chính là hơi thở, là năng lực của sự sống.
Với cái tâm thuần phác và hư tĩnh, các bậc thánh triết thời cổ đã chiêm nghiệm về Đạo thông qua mối giao cảm huyền nhiệm giữa đất trời. Thời cổ đại, lòng người còn chân chất, con đường ngắn nhất dẫn đến sự giác ngộ là trực nhận và lặng lẽ hợp nhất với Đạo. Cùng với đà phát triển của nền văn minh trí xảo, con đường ấy đã bị khuất lấp dần trong đám rừng khái niệm ngôn từ. Về sau, Đạo gia phát triển lý thuyết về khí như một dạng năng lực của sự sống phát sinh từ Đạo. Ý niệm "khí" dần thâm nhập vào mọi khía cạnh của đời sống con người.
Chiêm nghiệm ý nghĩa của các bản kinh văn cổ, đặc biệt là Kinh Dịch, các bậc minh triết đời sau đã phát hiện quy luật vận hành của khí trong vũ trụ và trong cơ thể con người. Ý niệm "khí" có ảnh hưởng sâu sắc đối với nền văn hóa của các dân tộc Á Đông: thiền quán, khí công, y thuật, võ thuật, nghệ thuật hội họa, thư pháp, kiến trúc, v.v... đều phát triển trên nền tảng lý thuyết về "khí".
Đặc biệt, với quan niệm "khí" như là năng lực của sự sống, Đạo gia đã ứng dụng các quy luật vận hành của khí trong quá trình xây dựng một lối sống khang kiện, toàn mãn và hợp nhất với Đạo.
CHƯƠNG XII THIỀN Thâm nhập và hòa vào nguồn năng lực sống
Ngay người lên, chuyên nhất thị giác thì hòa khí của trời sẽ xuống. Gom trí lại, chuyên nhất ý niệm thì thần minh sẽ đến. - Trang Tử (Ngoại Thiên, Trí Bắc Du). Chúng ta chỉ có thể chứng nghiệm các ý niệm về Đạo trong trạng thái hư tĩnh của tâm hồn. Thiền có thể giúp chúng ta vượt qua tầm hoạt động ý thức để đạt đến trạng thái ấy. Đối với những hành giả kiên trì tập luyện, các phương pháp Thiền quán còn mang đến nhiều món quà quý báu sức khỏe, nghị lực, sự minh mẫn, trầm tĩnh, linh động, bền bĩ, v.v... Thực tế, đó là những yếu tố cấu thành nên đời sống khang kiện và toàn mãn. Thực tế, phần lớn các phương pháp Thiền quán đều dễ thực hiện và hoàn toàn thích hợp với cuộc sống đời thường.
Thư giãn và Tĩnh tâm
Hình như cây khô, lòng như tro tàn. Thực là chân tri, không còn chút thành kiến. Mê mê muội muội, không còn tâm tư, chẳng còn mưu tính. Người như vậy quý lắm thay!- Trang Tử (Ngoại Thiên, Trí Bắc Du). Đạo gia nguyên thủy rất trân trọng đời sống tĩnh tâm. Mặc dù các bậc thánh triết thời cổ không đề ra phương pháp thực hành theo trình tự, những lời kinh văn của họ vẫn hàm ý rằng một đời sống thuần nhiên, bình lặng và hướng nội là hợp Đạo. Các bậc chân tu đời sau căn cứ theo đó mà định hình nên các nguyên lý Thiền quán để truyền dạy cho môn đồ.
Số bài tập hành thiền dưới đây, mặc dù được trình bày và lý giải theo phong cách diễn đạt thời nay, đều bắt nguồn từ các phương pháp Thiền quán đã được biết bao thế hệ hành giả lưu truyền lại. Nếu bạn gặp phải bất kỳ khó khăn nào trong quá trình thực hành, hãy tạm dừng, thư giãn và thả bộ một lúc rồi thực hành lại. Bạn cũng có thể thực hành ngay trên giường, trước khi ngủ hay sau khi thức dậy. Hãy nhớ rằng vô vi, hành động thuận theo tự nhiên, không cưỡng cầu và gò ép thái quá, là nguyên lý cơ bản trong đời sống của Đạo gia.
1.- THỰC HÀNH THƯ GIÃN CƠ THỂ Thể xác và tinh thần con người gắn kết với nhau bởi một mối tương giao huyền nhiệm. Bài tập thư giãn cơ thể dưới đây có công dụng giúp hành giả chủ động tinh thần, thâm nhập vào trạng thái hư tĩnh và tịch lặng của tâm hồn. Trước tiên, hành giả hãy nên chọn một nơi yên tịnh, tránh bị quấy rầy trong quá trình tập luyện:
- Nằm áp lưng xuống sàn, hai cánh tay thả lỏng bên hông. Co gối lại sao cho đôi lòng bàn chân áp xuống mặt sàn. Nằm yên trong tư thế đó, điều hòa hơi thở một lúc.
- Hướng tâm cảm nhận khắp cơ thể bạn, nhận biết những khu vực đang thư giãn êm ái cũng như những bắp cơ đang căng cứng. Hãy cảm nhận cái cách mà cơ thể bạn tiếp xúc với nền sàn: Nó đang